Bản tin ngày 23/04/2026 - Thép Việt trước rào cản CBAM và áp lực tỷ giá
EU công bố giá chứng chỉ CBAM đầu tiên. Ngành thép Việt đối mặt rào cản xanh và hạn ngạch. Tỷ giá USD/VND duy trì mức cao gây áp lực lên chi phí nhập khẩu.
EU vừa công bố mức giá chứng chỉ CBAM đầu tiên cho quý 1/2026. Một mặt, chi phí xanh đe dọa biên lợi nhuận thép xuất khẩu. Mặt khác, tỷ giá USD/VND vẫn neo ở mức 26.357 đồng, tạo sức ép ngược lên chi phí đầu vào. Doanh nghiệp đang kẹt giữa hai gọng kìm: rào cản xanh phía trước và chi phí vốn phía sau.
Tóm lược
Giá chứng chỉ CBAM quý 1/2026 ước tính khiến mỗi tấn thép Việt Nam gánh thêm 37-94 euro. Tuy nhiên, tác động ngắn hạn chưa lớn do hạn ngạch (safeguard) mới là rào cản chính.
EU siết chặt nhập khẩu: dự kiến cắt giảm 47% lượng thép miễn thuế và áp thuế 50% cho phần vượt hạn ngạch. “Chuyển đổi xanh” không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn để giữ thị phần.
HDC giải trình lợi nhuận quý 1/2026: doanh thu và lợi nhuận có sự lệch pha đáng kể so với cùng kỳ. Cần nhìn vào tiến độ bàn giao dự án thay vì con số hạch toán đơn thuần.
Tỷ giá USD/VND tại Vietcombank duy trì mức cao kỷ lục 26.357 đồng (chiều bán). Áp lực thanh toán nợ ngoại tệ và nhập khẩu nguyên liệu đang tăng lên.
Lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm mạnh từ 5,0% xuống 4,2%. Thanh khoản hệ thống có dấu hiệu bớt căng thẳng nhưng NHNN vẫn duy trì phát hành tín phiếu để hút tiền về.
Ngành thép và BĐS đang ở hai trạng thái đối lập: một bên lo rào cản quốc tế, một bên vật lộn với tiến độ dự án nội địa. Điểm chung là sự phụ thuộc vào biến động chi phí vốn.
CBAM: Chi phí xanh và rào cản thực tế
Ủy ban Châu Âu đã công bố mức giá chứng chỉ CBAM đầu tiên cho quý 1 năm 2026 vào ngày 07/04/2026.
Con số cụ thể: chi phí tuân thủ ước tính dao động từ 37 đến 94 euro mỗi tấn thép. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đây là một khoản phí không hề nhỏ, trực tiếp bào mòn lợi thế cạnh tranh về giá.
Nhưng thực tế, CBAM chưa phải là “hung thần” duy nhất trong ngắn hạn.
Rào cản lớn nhất tại EU hiện nay vẫn là các biện pháp tự vệ (safeguard). EU đang lộ rõ ý định bảo hộ sản xuất nội địa bằng cách cắt giảm 47% lượng thép nhập khẩu miễn thuế. Nếu vượt hạn ngạch, mức thuế áp lên tới 50%.
Điều này buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi chiến lược: thay vì chạy theo số lượng, họ phải chuẩn hóa dữ liệu phát thải thực tế. Dữ liệu thực tế giúp giảm gánh nặng mua chứng chỉ so với việc bị áp mức phát thải mặc định (thường rất cao).
HDC: Khi doanh thu và lợi nhuận không cùng nhịp
HDC vừa đưa ra giải trình về kết quả kinh doanh quý 1/2026.
Trong ngành bất động sản, doanh thu thường không phản ánh sức khỏe hiện tại mà phản ánh nỗ lực bán hàng của 1-2 năm trước. Việc lợi nhuận quý 1 biến động mạnh so với cùng kỳ thường đến từ điểm rơi bàn giao dự án.
HDC đang đối mặt với bài toán: chi phí tài chính tăng trong khi tiến độ pháp lý một số dự án tại Bà Rịa – Vũng Tàu chậm hơn kỳ vọng. Khi dòng tiền từ khách hàng chưa về kịp, áp lực nợ vay sẽ hiện rõ trên bảng cân đối.
Tỷ giá: Neo cao và áp lực nhập khẩu
Ngày 22/04, tỷ giá trung tâm tăng thêm 20 đồng, lên mức 24.312 VND/USD. Tại Vietcombank, giá bán ra đạt 26.357 đồng.
Mức tỷ giá này tạo ra hai tác động trái chiều. Với nhóm xuất khẩu thép, nó giúp tăng doanh thu khi quy đổi về VND. Nhưng ngược lại, phần lớn nguyên liệu (quặng sắt, than mỡ) và nợ vay ngoại tệ của các ông lớn ngành thép lại trở thành gánh nặng.
Tỷ giá neo cao cũng là lý do khiến Ngân hàng Nhà nước duy trì trạng thái thận trọng. Việc phát hành tín phiếu (T-bill) liên tục trong các phiên gần đây là minh chứng cho nỗ lực thu hẹp chênh lệch lãi suất USD-VND để bảo vệ đồng nội tệ.
Thị trường tiền tệ: Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt
Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã hạ nhiệt đáng kể, từ mức 5,0% (ngày 19/04) xuống còn 4,2% (ngày 21/04).
Thanh khoản hệ thống bớt căng thẳng. Điều này có vẻ mâu thuẫn với việc NHNN hút tiền qua kênh tín phiếu. Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn, đây là nghiệp vụ điều tiết tinh vi: giữ lãi suất liên ngân hàng ở mức đủ cao để hạn chế đầu cơ tỷ giá, nhưng không quá cao để gây sốc cho hệ thống ngân hàng thương mại.
Đối với nhà đầu tư, lãi suất liên ngân hàng giảm là một tín hiệu dễ thở, nhưng chưa đủ để khẳng định một chu kỳ tiền rẻ quay lại.
Ngành thép: Xu hướng xanh là tất yếu
Dù rào cản hạn ngạch đang che mờ CBAM, nhưng về trung hạn, chuyển đổi xanh là tấm vé duy nhất để vào cửa EU.
Các doanh nghiệp như HPG hay HSG đang bắt đầu lộ trình nâng cấp công nghệ sản xuất. Việc ưu tiên báo cáo bằng dữ liệu thực tế thay vì dữ liệu mặc định của EU sẽ giúp giảm chi phí mua chứng chỉ.
EU không chỉ kiểm soát phát thải, họ còn kiểm soát nghiêm ngặt nguồn gốc xuất xứ. Thép Việt Nam muốn tồn tại tại thị trường này phải chứng minh được “sạch” từ quặng cho đến thành phẩm. Đây là cuộc chơi của những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh và tầm nhìn xa.
Bối cảnh quốc tế
Chỉ số DXY (đo lường sức mạnh đồng USD) vẫn duy trì sức mạnh quanh vùng 106 điểm. Điều này tiếp tục gây áp lực lên các đồng tiền thị trường mới nổi, bao gồm cả VND.
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông dù có dấu hiệu kiềm tỏa nhưng giá dầu và chi phí vận tải biển vẫn ở mức cao. Với ngành thép, chi phí logistics xuất khẩu sang EU tăng cao cộng với thuế CBAM sẽ là phép thử thực sự cho biên lợi nhuận trong nửa cuối năm 2026.
Thông tin khác & Sự kiện sắp tới
TDW: Thông qua kế hoạch cổ tức 2026 — ĐHĐCĐ thường niên 2026 của Cấp nước Thủ Đức đã phê duyệt phương án phân phối lợi nhuận, tập trung giữ lại nguồn vốn cho đầu tư mạng lưới.
FUEABVND: Hoạt động hoán đổi ETF hạ nhiệt — Giao dịch hoán đổi ngày 21/04 cho thấy sự thận trọng của dòng vốn nội đối với nhóm cổ phiếu Diamond.
Lãi suất huy động tăng nhẹ tại một số bank tư nhân — Mức tăng từ 0,1-0,3% ở các kỳ hạn dài, cho thấy áp lực huy động vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng quý 2.
Giá thép HRC thế giới đi ngang — Nhu cầu yếu từ Trung Quốc vẫn là yếu tố kìm hãm đà tăng giá thép toàn cầu, gây áp lực lên giá bán của các doanh nghiệp nội địa.
Dự án sân bay Long Thành đẩy mạnh giải ngân — Đây là nguồn cầu quan trọng cho nhóm thép xây dựng và đá xây dựng trong khu vực phía Nam.
VCB: Duy trì vị thế “vua tiền mặt” — Tỷ giá tăng giúp VCB hưởng lợi từ trạng thái ngoại tệ, củng cố lợi nhuận từ mảng kinh doanh vốn.
Ngành xi măng vẫn lỗ ròng trong quý 1 — Chi phí năng lượng cao và thị trường BĐS chưa phục hồi hoàn toàn khiến nhóm này tiếp tục gặp khó.
Lịch họp ĐHĐCĐ tuần tới: Tập trung vào nhóm ngân hàng thương mại lớn. Trọng tâm là kế hoạch tăng vốn và xử lý nợ xấu.
Giá vàng miếng SJC biến động mạnh — Chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới vẫn ở mức cao dù NHNN đã thực hiện đấu thầu.
Xuất khẩu dệt may tăng trưởng 10% so với cùng kỳ — Điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh xuất khẩu, nhờ đơn hàng dịch chuyển từ các nước lân cận.
Về chúng tôi
Sứ mệnh của Helices là mang đến cho khách hàng và cổ đông hiệu quả đầu tư vượt trội, gắn với kiểm soát rủi ro và duy trì sự liêm chính trong mọi hoạt động.
Hotline (Zalo): 0986.61.61.93
Trở thành khách hàng để nhận phân tích chuyên sâu, đồng hành chiến lược và cơ hội đầu tư được sàng lọc kỹ lưỡng: Sản phẩm & Dịch vụ Helices
— Helices Kiến Sản – Nâng Tầm