Bản tin ngày 28/04/2026 - Nới lỏng Thông tư 22: Lời giải cho cơn khát vốn dài?
NHNN đề xuất sửa đổi Thông tư 22 nhằm hạ nhiệt lãi suất. Liệu việc tính tiền gửi Kho bạc vào LDR có giúp Big4 "thông nòng" dòng vốn, hay chỉ là giải pháp bề mặt?
Những tín hiệu nới lỏng chính sách để hạ nhiệt lãi suất huy động đang xuất hiện. Tuy nhiên, trong khi lãi suất ngắn hạn giảm, các dòng vốn dài hạn vẫn neo ở mức cao kỷ lục. Bản chất câu chuyện nằm ở những “nút thắt” kỹ thuật trong Thông tư 22 mà NHNN đang nỗ lực tháo gỡ.
Tóm lược
NHNN dự kiến nới lỏng Thông tư 22, tập trung vào hai tỷ lệ cốt lõi: LDR (Dư nợ/Huy động) và SFL (Vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn).
Điểm nghẽn lớn nhất: Tiền gửi Kho bạc Nhà nước (TGKB) hiện không được tính là tiền gửi huy động, khiến các ngân hàng Big4 có tiền nhưng không thể cho vay vì vướng trần LDR.
Giải pháp đề xuất: Tính TGKB vào cấu phần LDR và loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng (ITB deposit) ra khỏi công thức.
Nhóm Big4 hưởng lợi nhất từ thay đổi này, trong khi các NHTMCP lo ngại mất đi nguồn vốn trung gian từ thị trường liên ngân hàng.
Lãi suất huy động ngắn hạn giảm chỉ là “bề mặt”. Nguồn vốn dài (M3) vẫn khan hiếm, thể hiện qua việc lãi suất phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu định chế liên tục tăng.
Tỷ lệ SFL 30% đang làm khó các ngân hàng có dư nợ bất động sản cao như TCB, VPB, MBB.
Câu hỏi mở: Liệu việc thay thế SFL bằng tỷ lệ NFSR (theo Basel III) có thực sự giúp ngân hàng “tự do” hơn trong việc điều tiết dòng vốn dài hạn?.
Thông tư 22: Hai nút thắt và một lời giải
Hệ thống ngân hàng đang đối mặt với một nghịch lý: thừa tiền tại chỗ nhưng tắc dòng chảy đến doanh nghiệp.
Nút thắt đầu tiên là tỷ lệ LDR tại nhóm Big4. Hiện tại, tiền gửi Kho bạc (TGKB) không được tính vào mẫu số của công thức LDR. Hệ quả là các ngân hàng quốc doanh phải đem tiền gửi sang các NHTMCP khác (dưới dạng ITB deposit) để “lách” qua một bước trung gian trước khi nguồn tiền này quay lại hệ thống để cho vay. Quy trình này làm chậm tốc độ quay vòng vốn và tăng chi phí trung gian.
Đề xuất mới cho phép tính TGKB trực tiếp vào LDR. Thay đổi này giúp Big4 “giải phóng” nguồn lực khổng lồ để cho vay trực tiếp, đặc biệt là vốn lưu động ngắn hạn.
Tuy nhiên, các NHTMCP lại phản đối. Nếu TGKB đi thẳng xuống thị trường mà không qua bước trung gian liên ngân hàng, nhóm ngân hàng tư nhân sẽ mất đi một nguồn cung vốn quan trọng, từ đó có thể đẩy lãi suất thị trường 2 tăng cao.
Lãi suất huy động: Hạ nhiệt bề mặt, nóng âm ỉ bên trong
Lãi suất niêm yết tại các quầy giao dịch có vẻ đang giảm, nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng.
Thực tế, lãi suất của các dòng vốn M3 (Chứng chỉ tiền gửi, Trái phiếu định chế) vẫn đang leo dốc. Đường cong lãi suất tham chiếu cho thấy nhu cầu vốn dài hạn của hệ thống cực kỳ căng thẳng. Nguyên nhân: cấu trúc cho vay của ngân hàng phần lớn là trung và dài hạn, nhưng nguồn tiền gửi dân cư chủ yếu là ngắn hạn.
Khi tiền gửi KBNN hay các biện pháp hạ lãi suất hành chính chỉ tác động đến kỳ hạn ngắn, các ngân hàng vẫn buộc phải chấp nhận trả lãi suất cao cho các công cụ nợ dài hạn để đảm bảo an toàn thanh khoản. Điều này trực tiếp kéo chi phí vốn (COF) lên cao, bào mòn biên lợi nhuận của ngành.
SFL: Áp lực từ những khoản vay bất động sản
Nút thắt thứ hai là tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SFL), hiện bị siết ở mức 30%.
Các ngân hàng “khát” nguồn dài nhất chính là những đơn vị có tỷ trọng cho vay bất động sản cao. Để nuôi các dự án hạ tầng và nhà ở — vốn có chu kỳ thu hồi vốn dài — các ngân hàng không thể chỉ dựa vào tiền gửi ngắn hạn.
Việc nới tỷ lệ SFL lên mức cao hơn 30% đang được xem xét. Nếu điều này xảy ra, các ngân hàng như TCB, VPB, hay MBB sẽ “thở phào” khi áp lực phải huy động vốn dài hạn bằng mọi giá giảm bớt. Một phương án khác là áp dụng tỷ lệ NFSR theo chuẩn Basel III, cho phép ngân hàng linh hoạt hơn dựa trên mô hình tính toán hành vi tiền gửi thực tế thay vì những con số cứng nhắc.
Thông tin khác & Sự kiện sắp tới
LDR của Big4: Sẽ hưởng lợi trực tiếp nếu TGKB được tính vào mẫu số, cải thiện khả năng cho vay vốn lưu động.
Lãi suất M3: Tiếp tục neo cao do thiếu hụt nguồn cung vốn dài hạn trong hệ thống.
Sửa đổi Thông tư 22: Trọng tâm là nới lỏng LDR và SFL để thúc đẩy quay vòng vốn.
Tín dụng bất động sản: Vẫn gặp khó nếu tỷ lệ SFL không được điều chỉnh kịp thời.
Tỷ lệ NFSR: Giải pháp dài hạn thay thế SFL để quản trị thanh khoản theo Basel III.
Chứng chỉ tiền gửi (CDs): Công cụ huy động chính hiện nay để bù đắp thiếu hụt vốn dài.
Trái phiếu định chế (FIBond): Lãi suất phát hành tăng phản ánh sự cạnh tranh vốn gắt gao giữa các nhà băng.
Tiền gửi liên ngân hàng: Có nguy cơ bị loại khỏi công thức LDR, gây khó cho các NHTMCP nhỏ.
Nhu cầu tín dụng dài: Vẫn rất cao ở mảng hạ tầng và nhà ở, bất chấp lãi suất neo cao.
NHNN họp ngày 09/04/2026: Thỏa thuận không áp trần lãi suất lên các nguồn huy động M3.
Về chúng tôi
Sứ mệnh của Helices là mang đến cho khách hàng và cổ đông hiệu quả đầu tư vượt trội, gắn với kiểm soát rủi ro và duy trì sự liêm chính trong mọi hoạt động.
Hotline (Zalo): 0986.61.61.93
Trở thành khách hàng để nhận phân tích chuyên sâu, đồng hành chiến lược và cơ hội đầu tư được sàng lọc kỹ lưỡng: Sản phẩm & Dịch vụ Helices
— Helices
Kiến Sản – Nâng Tầm